Stres uruchamia w organizmie szereg reakcji, które mają przygotować go do szybkiego działania. Przyspiesza pracę serca, zwiększa aktywność układu współczulnego i mobilizuje dostępne zapasy energii. Czy oznacza to jednak, że podczas stresu spalamy więcej kalorii?

Stres uruchamia procesy, które zwiększają zapotrzebowanie na energię

W sytuacji stresowej organizm przechodzi w stan podwyższonej gotowości. Aktywowany zostaje przede wszystkim układ współczulny oraz oś podwzgórze-przysadka-nadnercza. Dochodzi wtedy m.in. do uwalniania adrenaliny, noradrenaliny i kortyzolu. Hormony te pomagają szybko udostępnić energię potrzebną do reakcji na zagrożenie. Może wzrosnąć częstość pracy serca, ciśnienie tętnicze oraz przepływ krwi do mięśni, a organizm zaczyna wykorzystywać dostępne źródła energii.

Badania wskazują, że sama reakcja stresowa wiąże się z pewnym kosztem energetycznym, a ostry stres psychiczny może przejściowo zwiększać wydatek energetyczny. Nie oznacza to jednak, że stres stanowi skuteczny sposób na spalanie kalorii. Wielkość tego efektu jest trudna do przewidzenia i zależy m.in. od rodzaju stresora, jego intensywności oraz indywidualnej reakcji organizmu.

Czy stres rzeczywiście pomaga spalać więcej kalorii?

Krótkotrwałe napięcie może zwiększać aktywność układu współczulnego i wiązać się z dodatkowym zużyciem energii. Jednocześnie stres wpływa na apetyt, gospodarkę glukozową i sposób funkcjonowania metabolizmu. U części osób silne emocje chwilowo zmniejszają łaknienie, u innych mogą prowadzić do większej chęci jedzenia, szczególnie produktów wysokoenergetycznych. Znaczenie ma również czas trwania stresu.

Ostra reakcja stresowa różni się od przewlekłego napięcia, które może wpływać na regulację apetytu, metabolizm i masę ciała. Dlatego nie można zakładać, że większy poziom stresu automatycznie oznacza większe spalanie kalorii lub utratę masy ciała. Organizm reaguje na stres w sposób złożony, a zmiany wydatku energetycznego są tylko jednym z elementów tej odpowiedzi.

Kalkulator spalania kalorii nie uwzględnia wpływu stresu

Kalkulatory spalania kalorii mogą pomóc orientacyjnie określić dzienny wydatek energetyczny, ale ich wyniki nie są dokładnym pomiarem indywidualnego metabolizmu. Pod uwagę brane są zwykle takie informacje jak wiek, płeć, masa ciała, wzrost i poziom aktywności fizycznej. Stres jest znacznie trudniejszy do przeliczenia na konkretną liczbę kalorii, ponieważ reakcja organizmu może być różna u poszczególnych osób.

Nie warto więc dodawać do wyniku kalkulatora dodatkowych kalorii „spalonych przez stres”. Znacznie większe znaczenie dla bilansu energetycznego mają podstawowa przemiana materii, codzienna aktywność, wysiłek fizyczny oraz ilość i skład spożywanego jedzenia. Warto również pamiętać, że przewlekły stres nie jest korzystną strategią kontroli masy ciała. Może wpływać na sen, apetyt i zachowania żywieniowe, a długotrwała aktywacja mechanizmów stresowych ma konsekwencje dla wielu procesów metabolicznych.

Artykuł opracowany z wykorzystaniem AI, zweryfikowany redakcyjnie.